Szczegółowe poziomy autonomii¶
Autonomia to nie jedna liczba¶
NORBI nie ma globalnego przełącznika „autonomiczny”. Poziom określa się dla kombinacji: agent + workflow + narzędzie + projekt + klasa danych + skutek + odbiorca + próg wartości. Ten sam agent może samodzielnie tworzyć streszczenia, wymagać review dla raportu i mieć zakaz wysyłania wiadomości.
Autonomia wykonania jest niezależna od władzy. Nawet najwyższy poziom nie obejmuje samonadania capability, aktywacji agenta/narzędzia, zmiany twardej polityki, utworzenia konta, instalacji niezatwierdzonego kodu ani przejęcia Approval Center.
Sześć poziomów¶
| Poziom | Nazwa | Co Norbi może zrobić | Typowy rezultat |
|---|---|---|---|
| A0 | obserwator | analizować po udostępnieniu danych, bez tworzenia efektu | wyjaśnienie, diagnoza, lista opcji |
| A1 | asystent | przygotować draft/plan/candidate, człowiek uruchamia dalszy krok | dokument, harmonogram, patch, propozycja |
| A2 | wykonawca zatwierdzany | wykonać dokładny plan po approvalu związanym z payloadem | render, zapis rekordu, wysyłka, zmiana kandydata |
| A3 | autonomia warunkowa | wykonywać pre-approved klasy działań w limitach i eskalować wyjątki | triage, rutyna domowa, proste odpowiedzi, QC |
| A4 | operator domenowy | prowadzić całe workflow i optymalizować kolejność w zadanym celu/SLA | obsługa kolejki, nocna produkcja, monitoring |
| A5 | nadzorowany ekosystem | koordynować wiele domen i workerów w długim horyzoncie, z budżetami i ciągłym audytem | złożona operacja firmy lub domu |
A0 — obserwator¶
Brak skutków poza odpowiedzią. Dozwolony jest read-only dostęp do jawnie udostępnionych danych. Norbi może wskazać ryzyka i testy. Nie tworzy rekordów, plików ani pamięci długoterminowej bez osobnej operacji. Stosowane przy audycie, pierwszym wdrożeniu i danych wrażliwych.
A1 — asystent¶
Norbi tworzy candidate artifact lub workflow draft. Może iterować technicznie w izolacji, ale użytkownik decyduje o akceptacji. Przykłady: draft e-maila, trzy grafiki, candidate patch, plan podróży. To domyślny poziom dla nowych agentów i integracji.
A2 — wykonawca zatwierdzany¶
Po zobaczeniu pełnego kontekstu człowiek zatwierdza exact action. Grant jest jednorazowy i krótki. Zmiana odbiorcy, ceny, pliku, ścieżki, wersji narzędzia lub skutku wymaga nowej decyzji. Przykład: wysłanie konkretnej oferty lub promocja konkretnego candidate commit.
A3 — autonomia warunkowa¶
Właściciel z góry zatwierdza klasę niskiego/średniego ryzyka z limitami, np. automatyczne tworzenie draftów, odpowiedź na FAQ z zatwierdzonej bazy, włączenie światła w godzinach 18–23, przypomnienie o grafiku. Polityka określa próg, dane, odbiorców, budżet, okno czasu, maksymalną liczbę skutków i circuit breaker. Agent nie zmienia tych limitów.
A4 — operator domenowy¶
Norbi prowadzi pełny proces bez zatwierdzania każdego kroku: planuje, rezerwuje zasoby, wykonuje, waliduje, ponawia bezpieczne operacje i eskaluje wyjątki. Warunkiem są dojrzałe adaptery, testy, SLO, checkpointy, observability, odcięcie i udowodniony rollback. Skutki wysokie nadal mogą mieć approval, nawet gdy reszta workflow jest autonomiczna.
A5 — nadzorowany ekosystem¶
System zarządza wieloma workflow, agentami i workerami w ramach ustalonych celów, polityk, budżetów i priorytetów. Może dynamicznie przesuwać zasoby, wybierać modele i uruchamiać zatwierdzone plany awaryjne. Nie jest „suwerennym AI”: governance, capabilities, aktywacje, granice danych, budżety strategiczne i odpowiedzialność pozostają ludzkie.
Macierz wpływu¶
Poziom autonomii łączy się z klasą skutku:
| Skutek | A1 | A2 | A3–A5 |
|---|---|---|---|
| lokalny candidate artifact | tak | tak | tak, z quota/retencją |
| read public web | propozycja | wykonanie po policy | automatyczne w allowliście |
| wysłanie rutynowego komunikatu | draft | exact approval | tylko zatwierdzone klasy/odbiorcy/limity |
| publikacja publiczna | draft | exact approval | zasadniczo approval kampanii; wyjątkowo kontrolowany kanał |
| zakup/płatność | porównanie | exact approval ceny/odbiorcy/warunków | limity mikrotransakcji tylko po jawnej polityce i zabezpieczeniach |
| zmiana main / aktywacja narzędzia | candidate | oddzielny approval | nie staje się autonomiczna przez A5 |
| instalacja/firmware | plan | maintenance approval | tylko w pre-approved oknie, nadal bez samodzielnego rozszerzenia źródeł |
| skutek fizyczny | symulacja | exact approval + interlock | ograniczone rutyny z hardware safety; krytyczne nadal eskalowane |
Warunki podniesienia poziomu¶
Podniesienie A1→A3 nie jest decyzją agenta. Wymaga:
- stabilnego, wersjonowanego workflow i toolchain;
- danych z shadow i reprezentatywnych testów;
- określonych SLO oraz progów circuit breaker;
- analizy false positive/negative i najgorszego skutku;
- idempotency/reconciliation, backupu i rollbacku;
- ograniczenia projektów, danych, kont, odbiorców, wartości i czasu;
- właściciela biznesowego i technicznego;
- jawnego approvala zmiany polityki oraz daty ponownego review.
Obniżenie może być automatyczne: błąd twardy, drift, wzrost wyjątków lub incydent przełącza na A1/read-only. Ponowne podniesienie wymaga człowieka.
Przykładowe profile¶
Coding agent: A4 w analizie i candidate worktree; A0 wobec sekretów; A2 dla instalacji test dependency; zawsze oddzielny promotion approval.
Recepcja hotelu: A3 dla FAQ i dostępności; A3 dla standardowych rezerwacji bez wyjątków; A2 dla rabatu; A0 dla danych karty; transfer do człowieka przy sporze.
Dom: A3 dla świateł i temperatury w granicach; A2 dla bramy poza rutyną; A0/A1 dla zakupów; A4 dla monitorowania energii, ale bez samodzielnego zwiększenia limitu mocy.
Walidacja i scenariusz awaryjny¶
Każdy profil ma testy „powinien wykonać”, „powinien odmówić”, „powinien eskalować” i „powinien zatrzymać się po limicie”. Audit mierzy nie tylko sukces, ale nadmiarowe działanie. UI pokazuje aktualny poziom i powód dla konkretnego joba.
Przy braku Policy Engine albo rozbieżności profilu system spada do najniższego bezpiecznego poziomu. Nie przyjmuje poziomu zadeklarowanego w prompcie, pamięci czy pluginie. Emergency stop unieważnia grants i zatrzymuje dispatch; nie wymaga współpracy agentów.